Onze laatste 3 weken in Uganda hebben we doorgebracht op de afdeling pediatrie. Hier zijn er 3 grote zalen: Een critical ward met een klein zaaltje voor prematuren, een acute ward en een chronic ward.Op the critical ward liggen de zwaarst zieke kindjes: de meesten zijn subcomateus, vaak met cerebrale malaria, meningitis, pneumonie en meestal ook nog eens sterk ondervoed erbij. Eens hun toestand wat stabieler is worden ze dan getransfereerd naar the acute ward. Op the chronic ward liggen vooral kindjes met malnutritie problemen en Burkitt’s lymphoma. Verder heb je ook nog een kleine ruimte waar prematuren liggen. Deze afdeling wordt voor de moment gerund door een Mzungu dokter uit Amerika. Verder heb je ook nog een opnamezaal en een nutrition ward, waar kindjes met malnutritie in principe zouden moeten opgenomen worden, maar in realiteit liggen ze vaker op chronic ward.
De kindjes die hier in het ziekenhuis worden opgenomen zijn dus meestal net iets ernstiger ziek dan de kindjes bij ons in het ziekenhuis. Staande huidplooien is niet langer een abstract begrip, aangezien de meeste kindjes hier ernstig gedehydrateerd binnenkomen. Nasogastrische sondes en infuusjes worden hier aan de lopende band geplaatst.
Ook in Uganda zijn er verschillen tussen rijk en arm waarmee je op 1 en dezelfde dag kan worden geconfronteerd. Vaak komen mensen veel te laat naar het ziekenhuis. Zo ook die ene jongen van een arm gezin. Hij was al dagen ziek met hoge koorts. Het enige wat ze hadden gedaan was hem paracetamol (bij ons vaak gekend onder de merknaam Dafalgan) gegeven en de traditionele geneesheer geraadpleegd. Nu het kind een duidelijk verminderd bewustzijn heeft, komen ze er toch uiteindelijk mee naar het ziekenhuis. Helaas te laat, want nog voor the packed cell volume kon worden bepaald, overleed het kind. Hij had nog een hemoglobine van 2g/dl zo bleek, waardoor zijn hart het volledig had opgegeven. Voor de artsen hier is het heel frustrerend dat ouders vaak veel te lang wachten om naar het ziekenhuis te komen. Dit overlijden had mogelijks kunnen voorkomen worden. Ik had het verder wel moeilijk met hoe gemakkelijk de artsen hier over een overlijden kunnen stappen: ‘We’ve lost the child’ en het leven gaat gewoon door. Rouwbegeleiding voor de moeder is er niet bij. Integendeel, wanneer ze begint te wenen wordt ze nog eens boos aangekeken en aangespoord haar spullen zo snel mogelijk te nemen en te verdwijnen. Enkele opnames later komt er dan een rijker gezin langs: de baby is fris gewassen, draagt witte kleertjes en een pamper. Het is een consultatie zoals je ze wel vaker bij ons bij de pediater vindt. Ongeruste ouders die komen consulteren omdat hun kleintje een snotneus heeft, maar verder kerngezond is. Erg confronterend, terwijl de ene veel te laat komt, komt de andere veel te vroeg. Het verschil is geld om de verplaatsing te betalen.
Maar gelukkig zijn het niet allemaal zo’n dagen. Vooral op chronic ward zijn er zo van die kleine, lieve, schattige, in prinsessenjurkjes gehulde kindjes die je een handje komen geven of handjeklap spelen. Mijn hart smelt dan helemaal.
En, de lieve Sint is de kindjes niet vergeten! Op donderdag 6/12/07 heeft hij hen samen met zwarte Piet een bezoekje gebracht! Natuurlijk niet zonder de nodige cadeautjes: ieder kindje kreeg een balpen en een ballon. De oudere kinderen kregen een kleurplaat en een hoedje of pet! Voor de kinderen die er lange tijd zijn opgenomen, had de Sint kleurboeken en kleurpotloden meegebracht, en een heuse dokterstas! De kinderen waren in de zevende hemel! Zeker de patientjes van de ‘chronic ward’ zongen en dansten uit volle borst mee samen met hun mama’s en papa’s. Hoofd, schouders, knie en teen doet het altijd! Dr Kumba en de verpleegsters waren zo dankbaar! Dank je wel Sinterklaas en Zwarte Piet, om de kinderen even hun ziekte te doen vergeten en hen even te laten opleven! Dank je wel ook aan Mutumba, vertaler-tolk van dienst, en Steven, fotograaf van dienst, voor hun onmisbare hulp!
Trouwens de sint was Mieke en mij ook niet vergeten, want er zijn weer Snickers in het land, Joepiedepoepie.